Je doet wat er van je wordt verwacht. Je werkt, neemt verantwoordelijkheid en houdt veel zaken draaiende. Toch merk je dat je minder goed weet wat je zelf wilt, waar je plezier in hebt of wat je nodig hebt. Je functioneert, maar voelt je steeds minder betrokken bij de keuzes die je maakt.

Dat is wat mensen vaak bedoelen met ‘jezelf kwijt zijn’. Het is geen medische diagnose, maar een beschrijving van het gevoel dat je het contact met je eigen wensen, behoeften en grenzen bent verloren.

Hoe herken je dat? In dit artikel lees je welke signalen kunnen opvallen, wat er bij vrouwen in leidinggevende rollen kan meespelen en hoe je weer meer ruimte kunt maken voor jezelf en ook een stap zet richting zelfacceptatie.

Hoe weet je dat je jezelf kwijt bent geraakt?

Je kunt het gevoel krijgen jezelf kwijt te zijn wanneer je vooral bezig bent met wat nodig is of wat anderen verwachten. Je eigen afweging raakt op de achtergrond. Je weet nog goed wat je moet doen, maar vindt het lastiger te benoemen wat je zelf wilt.

Signalen zijn onder andere:

  • Je vindt het moeilijk te zeggen waar je plezier in hebt of naar uitkijkt
  • Je zegt automatisch ja en merkt pas later dat je eigenlijk nee wilde zeggen
  • Je laat vooral zien wat je denkt dat anderen van je nodig hebben
  • Je hebt na een werkdag weinig ruimte over voor jezelf
  • Je hebt het gevoel dat je een rol speelt in plaats van jezelf te zijn
  • Je verliest interesse in dingen die je vroeger belangrijk vond
  • Je twijfelt aan je eigen keuzes en zoekt veel bevestiging bij anderen

Een enkel signaal betekent niet dat je jezelf kwijt bent. Het gaat vooral om een terugkerend patroon en de betekenis die dat voor jou heeft.

Dat patroon kan geleidelijk ontstaan. Aanpassen, doorzetten en verantwoordelijkheid nemen helpen je vaak om veel te bereiken. Maar als die reacties steeds voorrang krijgen, kun je minder gaan opmerken wat jij nodig hebt.

Zelfacceptatie begint hier met ruimte maken voor wat je werkelijk ervaart. Ook als dat niet past bij het beeld van de betrokken, sterke of succesvolle vrouw die je graag wilt zijn.

Wat zijn de lichamelijke signalen van jezelf kwijt zijn?

Er zijn geen lichamelijke klachten die specifiek bewijzen dat je jezelf kwijt bent. Wanneer je langdurig onder spanning staat, kun je wel klachten ervaren, zoals vermoeidheid, gespannen spieren, hoofdpijn of slecht slapen. Zulke klachten kunnen ook andere oorzaken hebben.

Signalen om aandacht aan te besteden zijn bijvoorbeeld:

  • Vermoeidheid die blijft aanhouden
  • Spanning in je nek, schouders of kaak
  • Moeite met inslapen of doorslapen
  • Hoofdpijn of maag- en darmklachten
  • Moeite om tot rust te komen, ook als je vrij bent

Misschien merk je dat je zulke signalen snel wegredeneert: eerst die deadline, eerst de anderen helpen, daarna neem je rust. Daardoor krijgen je klachten en behoeften weinig aandacht.

Je lichaam bewust opmerken kan helpen om eerder stil te staan bij hoe het met je gaat. Wanneer neemt spanning toe? Wat gebeurt er tijdens een lastig gesprek? En lukt het je om na inspanning te herstellen?

Trek daarbij niet zelf de conclusie dat klachten alleen door stress komen. Bespreek aanhoudende, nieuwe of toenemende klachten met je huisarts. Ook aanhoudende leegte of verlies van interesse is een reden om hulp te zoeken.

Waarom raken vrouwen in leidinggevende functies zichzelf kwijt?

Vrouwen in leidinggevende functies raken zichzelf kwijt omdat zij voortdurend schakelen tussen meerdere rollen: leider, collega, moeder, partner, vriendin. In al die rollen proberen zij te voldoen aan verwachtingen van buitenaf, terwijl de eigen stem steeds stiller wordt. De druk om te presteren en tegelijkertijd zorgzaam en verbindend te zijn, vreet aan de innerlijke balans.

Er spelen meerdere factoren mee:

  • Aanpassing aan een masculiene, competitieve werkcultuur. In sommige organisaties geldt een vrij smal beeld van een goede leider: altijd zeker, sterk competitief en weinig kwetsbaar. Als je je voortdurend aan die norm probeert aan te passen, kun je kwaliteiten en behoeften naar de achtergrond schuiven die óók bij jou horen. Het gaat niet om daadkracht of ambitie op zichzelf, maar om de ruimte om op verschillende manieren leiding te geven.
  • Perfectionisme en jezelf moeten bewijzen. Je legt de lat hoog, bereidt alles tot in detail voor en wilt voorkomen dat iemand je op een fout kan aanspreken. Zeker wanneer je het gevoel hebt extra kritisch beoordeeld te worden, kan goed werk leveren verschuiven naar geen fouten mogen maken. Je eigen grenzen en herstel raken dan gemakkelijk ondergeschikt.
  • Veel verantwoordelijkheid dragen. Je ziet wat nodig is en neemt gemakkelijk iets over. Op den duur wordt jouw beschikbaarheid vanzelfsprekend, ook voor jezelf.
  • Verschillende verwachtingen combineren. Je wilt duidelijk en besluitvaardig zijn, maar ook betrokken en toegankelijk. Dat kan spanning geven wanneer verwachtingen botsen of je merkt dat hetzelfde gedrag bij jou anders wordt beoordeeld.
  • Belasting op het werk én thuis. Een veeleisende functie kan samengaan met zorgtaken of andere persoonlijke omstandigheden. Er blijft dan weinig ruimte over voor herstel.
  • Structurele druk en weinig steun. Onduidelijke prioriteiten, aanhoudende overbelasting of weinig ruimte voor tegenspraak vragen ook om veranderingen in de organisatie. Die kun je niet oplossen door alleen aan jezelf te werken.

Het resultaat is een vrouw die van buiten succesvol lijkt, maar van binnen het contact met zichzelf is verloren.

Wat is het verschil tussen een burn-out en jezelf kwijt zijn?

Het gevoel jezelf kwijt te zijn betekent niet automatisch dat je een burn-out hebt. Misschien functioneer je nog goed, maar merk je dat je keuzes vooral worden bepaald door verplichtingen en verwachtingen. Je weet minder goed wat je zelf wilt of wat nog bij je past.

Bij burn-out staan langdurige spanningsklachten en sterke uitputting op de voorgrond, met gevolgen voor je dagelijks functioneren. In de Nederlandse huisartsenrichtlijn gaat het om klachten die langer dan zes maanden bestaan, waarbij moeheid en uitputting sterk aanwezig zijn. Dat betekent niet dat je zes maanden moet wachten om hulp te zoeken.

Beide ervaringen kunnen samengaan, maar de ene bewijst de andere niet. Je kunt jezelf kwijt voelen zonder burn-out, en niet iedereen met een burn-out ervaart verlies van contact met zichzelf.

Herstel van burn-out vraagt bovendien meer dan rust alleen. Ook steun, het aanpakken van belastende omstandigheden en anders leren omgaan met spanning kunnen onderdeel zijn van herstel. Meer hierover lees je bij Thuisarts.

Bij aanhoudende klachten of moeite met dagelijks functioneren is de huisarts het aanspreekpunt; bij problemen rond werk ook de bedrijfsarts. Coaching kan ruimte bieden voor zelfonderzoek en persoonlijke ontwikkeling, maar vervangt geen medische of psychologische behandeling.

Je hoeft niet eerst uitgeput te raken om aandacht te geven aan de vraag: klopt de manier waarop ik nu leef en werk nog met wat ik belangrijk vind?

Hoe lang duurt het voordat je jezelf terugvindt?

Daar is geen vaste tijdlijn voor. Het hangt onder meer af van wat er speelt, hoeveel herstelruimte je hebt en welke steun of veranderingen nodig zijn. Het is geen kwestie van voldoende wilskracht of eerlijk genoeg naar jezelf kijken.

Ook ‘jezelf terugvinden’ hoeft niet te betekenen dat je teruggaat naar wie je vroeger was. Door ervaring, veranderingen en nieuwe levensfasen kunnen andere dingen belangrijk voor je worden. Het gaat erom opnieuw te ontdekken wat nu bij jou past.

Wat daarbij kan helpen:

  • Regelmatig stilstaan bij wat je voelt en nodig hebt
  • Onderzoeken welke verplichtingen werkelijk bij jou horen
  • Ruimte maken voor herstel en activiteiten die je plezier geven
  • Bespreken wat je belast, thuis en op het werk
  • Ondersteuning zoeken bij iemand die met je meekijkt

Soms krijg je snel meer helderheid, terwijl het veranderen van je omstandigheden langer duurt. Je kunt weten dat je een grens nodig hebt en het toch moeilijk vinden die aan te geven. Dat is een aanleiding om te onderzoeken wat je daarbij nodig hebt.

Welke eerste stap helpt om jezelf terug te vinden?

De eerste stap om jezelf terug te vinden is bewustwording: erkennen dat je jezelf bent kwijtgeraakt en bereid zijn om daar eerlijk naar te kijken. Zonder dat besef is elke andere stap een pleister op een wond die aandacht vraagt. Bewustwording is de basis van zelfacceptatie en daarmee van elke duurzame verandering.

Een tweede stap kan zijn om regelmatig te reflecteren, door een concrete situatie te onderzoeken waarin je aan jezelf voorbijging. Daarmee maak je een groot en soms vaag gevoel beter hanteerbaar.

Neem bijvoorbeeld een moment waarop je ja zei, terwijl je weerstand voelde. Of een gesprek waarna je dacht: ik heb wel gedaan wat nodig was, maar niet gezegd wat voor mij belangrijk is.

Sta kort stil bij drie vragen:

  1. Wat merkte ik bij mezelf in deze situatie?
  2. Wat vond of wilde ik eigenlijk?
  3. Wat heb ik nodig om daar een volgende keer meer rekening mee te houden?

Misschien ontdek je dat je snel verantwoordelijkheid overneemt, teleurstelling wilt voorkomen of vindt dat je geen hulp mag vragen. Door dat te herkennen, kun je beter begrijpen waarom je aan jezelf voorbijgaat.

Kies vervolgens één kleine, passende stap: ergens op terugkomen, bedenktijd vragen of met iemand bespreken wat je nodig hebt. Maak er geen nieuwe taak van die je perfect moet uitvoeren.

Als je erg vermoeid bent of veel klachten ervaart, kan de eerste stap juist zijn om hulp te vragen en samen te kijken wat nu haalbaar is.

Weer ruimte voor jezelf in je leiderschap én persoonlijk leven

Bij Fem Company begeleid ik vrouwen (en mannen) die met meer vertrouwen, balans en professionele invloed willen werken. Ik combineer ruime ervaring in HR en leiderschap met een brede achtergrond in coaching en persoonlijke ontwikkeling.

Wat je bij mij kunt vinden:

  • Persoonlijke coaching bij een concrete vraag, een lastige situatie of een volgende stap in je leiderschap.
  • Inzicht dat verder gaat dan tips: je ontdekt en ervaart wat jouw reacties beinvloedt en welke mogelijkheden je nog weinig benut.
  • Handvatten voor jouw praktijk: helderder communiceren, grenzen aangeven en invloed uitoefenen op een manier die bij jou past én de context.
  • Online verdieping, als je zelfstandig of naast coaching verder wilt onderzoeken. Met The Inner Leadership Journey, inclusief werkboek en begeleidende audio’s.
  • Verdieping in een kleine groep: samen met andere ervaren vrouwelijke leiders bespreek je actuele leiderschapsvragen en deel je ervaringen. Je vindt herkenning, nieuwe perspectieven, verbinding en ruimte om stil te staan bij je eigen keuzes en/of ontwikkeling.

Je kunt een losse coachafspraak maken, kiezen voor een traject of het online programma volgen; zelfstandig of met persoonlijke begeleiding.

Nieuwsgierig wat bij jouw vraag past? Plan dan hier een kennismaking of mail naar  monique@femcompany.nl